Het nut van TOGAF®

Maak kennis met TOGAF

TOGAF® is een uitgebreide open standaard voor wie IT-architectuur écht serieus wil aanpakken. De theorie is uitvoerig, tegelijk zit onder de motorkap een verrassend elegante benadering. In deze blog leggen we TOGAF® uit in acht vragen: wat het precies is, voor wie het bedoeld is, wat het je oplevert in de praktijk, en nog veel meer. Dat alles met de praktijk-blik van Capgemini Academy.

Vraag 1 — Wat is TOGAF®?

TOGAF (The Open Group Architecture Framework) is een open standaard die is bedoeld om business, data, applicaties en technologie in samenhang te helpen ontwerpen en de werking te sturen. Zie het als een gedeelde aanpak om van losse IT-keuzes naar een doordachte IT-architectuur te gaan — met duidelijke principes, afspraken en vooral ook een route om van de huidige situatie naar een stip op de horizon te komen.

TOGAF maakt architectuur bespreekbaar en overdraagbaar: niet afhankelijk van persoonlijke voorkeur, maar vormgegeven in een gezamenlijke taal waarmee teams consistent aan dezelfde organisatie bouwen. Juist in gesprekken wordt TOGAF betekenisvol, zegt Mirko van der Maat, trainer en co-lead van de architectuurtrainingen van Capgemini Academy: ‘De winst zit in de afstemming die je met collega’s hebt over wat TOGAF voor jou en de organisatie kan betekenen. Zo ontwikkelt TOGAF zich van een abstracte standaard naar een gedragen organisatie-referentie die echt waarde levert.’

Vraag 2 — Voor wie is TOGAF?

TOGAF is vooral bedoeld voor professionals die IT (enterprise)-architectuur vormgeven of beïnvloeden: professionals die over teams, domeinen en systemen heen keuzes maken over architectuurprincipes en in te zetten standaarden en technologieën. Te denken is aan vragen als: Welke data- en app-platformen gaan we wél en niet gebruiken? Wat is ons einddoel waar het gaat om IT-architectuur? Wat is prioritair en wat niet?

TOGAF is daarmee voor veel professionals interessant: van enterprise-architecten en solution-architecten, tot IT-strategen, project- en programmamanagers, (IT-)consultants en data-, infra- en andere architecten die de brug slaan tussen strategie en uitvoering.

In de praktijk is TOGAF het meest waardevol als je werkt in een omgeving met veel stakeholders, meerdere initiatieven tegelijk (bijvoorbeeld cloud, data, security, applicatielandschappen) en als jouw organisatie de behoefte heeft om risico’s en afhankelijkheden expliciet te maken. Precies daar helpt een gedeelde standaard: niet om eindeloze dossiers te produceren, maar om sneller tot keuzes te komen die ook later nog overeind blijven!

Vraag 3 — Wat is de urgentie van TOGAF?
IT-landschappen worden zelden eenvoudiger. Organisaties sleutelen tegelijk aan cloud-applicaties, data en AI-structuren, security en hun totale IT-infrastructuur. Tegelijk krijgen ze te maken met niet aflatende innovatie en dito regelgeving.

Zonder gedeelde aanpak voor al die uitdagingen ontstaat versnippering. Teams optimaliseren lokaal, maar het totaalbeeld wordt diffuus. IT-architectuur wordt dan duurder, kwetsbaarder en lastiger te veranderen.

TOGAF helpt om die complexiteit terug te brengen tot hanteerbare keuzes. En misschien nog belangrijker: het maakt risico’s en afhankelijkheden expliciet, voordat ze als vertraging, vendor lock-in of security-issues op je bord belanden. Kortom: TOGAF is relevant zodra je niet alleen “iets nieuws wilt bouwen”, maar ook samenhang, governance en veiligheid wilt borgen terwijl je door blijft ontwikkelen.

TOGAF wordt extra urgent zodra je merkt dat IT-keuzes elkaar gaan bijten. Als teams tegelijk werken aan cloud, data/AI en security, neemt het aantal afhankelijkheden snel toe. Omdat TOGAF een gezamenlijke manier biedt om keuzes vast te leggen en consistent door te voeren, kunnen organisaties niet alleen efficiënter maar ook sneller en doeltreffender doorontwikkelen.

Vraag 4 — Hoe uitgebreid is TOGAF eigenlijk (en waar begin je)?

TOGAF is bewust breed opgezet: het is niet één methode, maar een compleet raamwerk met onderdelen voor het maken van architectuur, het vastleggen en beheren ervan, én het organiseren van governance eromheen. Dat is precies waarom TOGAF soms “veel” lijkt: er is guidance voor meerdere niveaus en situaties, van principes en visie tot roadmaps en besluitvorming.

De meest gebruikte ingang in TOGAF is de Architecture Development Method (ADM): een routekaart waarmee je  in stappen – Agile – werkt aan de IT-architectuur van jouw organisatie, en daarbij onderweg telkens bijstuurt.

Dan nog een praktische ‘hack’: je hoeft niet ‘alles TOGAF’ te doen. Veel organisaties beginnen klein — met een architectuurvisie, een set principes en een eerste roadmap — en breiden de toepassing van TOGAF pas uit als de complexiteit daarom vraagt.

Vraag 5 — Hoe ziet beginnen met TOGAF er concreet uit?

De snelste manier om TOGAF te introduceren in de organisatie, is het terug te brengen tot drie praktische en universele toepassingen:

1) Richting + kaders: één pagina die wél blijft liggen.
Begin met een heldere architectuurvisie en een paar principes (wat vinden we belangrijk, wat doen we wel/niet). Daarmee voorkom je dat elk team zijn eigen koers vaart, terwijl je niet meteen een compleet architectuurboek hoeft te schrijven.

2) Van ambitie naar plan: roadmaps die keuzes afdwingen.
Gebruik TOGAF om van een stip op de horizon naar een concrete roadmap te gaan: wat doen we eerst, wat later, en waarom? Dit helpt vooral als je tegelijk (bijvoorbeeld) moderniseert, migreert en doorontwikkelt – en je wilt voorkomen dat quick wins later dure blokkades worden.

3) Grip op risico’s en afhankelijkheden: eerder zien, sneller bijsturen.
TOGAF dwingt je om afhankelijkheden (tussen systemen, data, teams) en risico’s (security, compliance, continuïteit) expliciet te maken. Niet als vinklijst, maar als input voor beslissingen: wat is acceptabel, wat niet, en wat moeten we anders doen?

Kortom: goed beginnen met TOGAF betekent dat je net genoeg structuur neerzet om keuzes sneller te nemen én vol te houden — zonder dat je teams afremt met extra rituelen of papierwerk.

Vraag 6 — Wat zit er allemaal in TOGAF (naast de basics)?

TOGAF is meer dan visie en roadmaps. De gereedschapskist bestaat naast het eerder genoemde ADM (de routekaart) en de how-to daarvan uit drie lagen:

1) Architectuur als herbruikbaar bezit: Met TOGAF bouw je een bibliotheek van patronen, referentie-oplossingen en ontwerpkeuzes waar teams op kunnen voortbouwen. Dat versnelt delivery van IT-architectuur en voorkomt wildgroei.

2) Eén consistente manier van beschrijven en vergelijken: TOGAF helpt je om architectuur steeds op dezelfde manier te beschrijven (bijv. principes, doelbeelden, ontwerpen, impact), zodat discussies niet gaan over interpretatie of vorm, maar over inhoud: past dit bij onze richting, en wat betekent het voor data, apps, technologie en security?

3) Borging en besluitvorming: Wie mag hiervan afwijken? Wanneer toetsen we? Hoe houden we security/compliance overeind terwijl teams snel leveren? Hier maakt TOGAF governance volwassen: duidelijke rollen, afspraken en checks zonder dat het stroperig hoeft te worden.

Vraag 7 — Wat is er actueel rond TOGAF?

TOGAF staat niet stil. De huidige standaard is The TOGAF® Standard, 10th Edition en die is bewust opgezet om adoptie makkelijker te maken: minder “één dik boek”, meer logische onderdelen die je kunt gebruiken op het moment dat je ze nodig hebt.

Ook de certificeringen zijn mee-ontwikkeld: op basis van deze standaard is er een vernieuwde lijn onder de naam TOGAF® Enterprise Architecture (EA).

Wil je de belangrijkste veranderingen in één overzicht (handig als je TOGAF al kent): kijk dan ook naar de Capgemini Academy-blog The latest version of TOGAF®.

Vraag 8 — Hoe word je goed in TOGAF?

TOGAF leer je vooral door het toe te passen. In de Capgemini Academy-aanpak gaat het dan om heel concrete vaardigheden: je leert hoe je een enterprise-architectuurmethode inricht, hoe je architectuur goed documenteert, hoe je borgt dat implementaties conform architectuur worden uitgevoerd, en hoe je zorgt dat architectuur een continu proces blijft (in plaats van een eenmalig project).

Als je die kennis formeel wilt maken kom je uit bij TOGAF certificering. Het officiële TOGAF-examen levert een internationaal erkend TOGAF-certificaat op. Daarom is een TOGAF-training van Capgemini Academy daarbij de logische route: je krijgt begeleiding, oefent met toepassing in scenario’s en veel trainingen bereiden je expliciet voor op het examen (vaak inclusief examenvoucher).

Zet nu stappen!

Wil je TOGAF in de praktijk brengen (of je team op één lijn krijgen)? Kies je route:

• Ik wil starten / opfrissen: Kies dan TOGAF® Enterprise Architecture Foundation.
• Ik wil door naar het niveau ‘toepassen plus sturen’: Ga voor TOGAF® Enterprise Architecture Practitioner.
• Ik heb al TOGAF-kennis en ik wil bijblijven: Kijk naar TOGAF® Enterprise Architecture Bridge.
• Ik bekijk architectuur met een zakelijke blik (deals, waarde toevoegen): Kies TOGAF® Business Architecture Foundation.
• Ik wil architectuur niet alleen kunnen beheersen maar ook beter visualiseren en uitleggen: Kijk dan ook naar onze ArchiMate-trainingen.
• Ik wil het officieel maken: Ga voor TOGAF-certificering — na de training krijg je een examenvoucher voor het officiële examen.
• We willen dit als team organiseren: Kies een incompany traject en leerpad op maat. Neem contact op met Capgemini Academy.
• Voor een overzicht, bekijk alle TOGAF-opleidingen bij Capgemini Academy

De meeste van onze trainingen zijn zowel in het Nederlands als het Engels beschikbaar